Vaidik Yug Pdf Materials Download

By | April 29, 2019

Vaidik Yug Pdf Materials Download

Vaidik Yug Pdf Materials Download

Vaidik Sanskruti Learngujarat

વૈદિક સંસ્કૃતિને બે વિભાગમાં વહેચવામાં આવે છે.

  1. ઋગવેદિક-કાળ (ઈ.પૂ. 1600- ઈ. પૂ. 1000)
  2. ઉત્તર વૈદિક-કાળ (ઈ.પૂ. 1000 – ઈ. પૂ. 600)
  • વેદ એ સંસ્કૃત રૂપ વિદમાંથી બનેલો શબ્દ છે. તેનો અર્થ જ્ઞાન થાય છે.
  • આ સંસ્કૃતિ વેદસાહિત્ય પર આધારિત હોવાથી તેણે વૈદિક સંસ્કૃતિ કહે છે. તેના પ્રવર્તકો આર્યો હોવાથી આર્યસંસ્કૃતિ પણ કહેવાય છે.
  • આર્યોનું મૂળ વતન મધ્ય એશિયા હતું તેવા મેક્સમુલરના અભિપ્રાયને વિદ્વાનો વધારે પ્રાધાન્ય આપે છે.
  • આર્યોએ સૌપ્રથમ પશ્ચિમોત્તર ભારતમાં સપ્તસિંધુના પ્રદેશમાં વસવાટ કર્યો હતો.

સપ્તસિંધુ (નદીના પૌરાણિક નામો)

  1. સિંધુ પુરુષણી (રાવી)
  2. પુરુષણી (રાવી)
  3.  શત્રદ્રી (સતલજ)
  4. અસ્કીની (ચિનાબ)
  5. વિતસ્તા (ઝેલમ)
  6. 6. સુરસુતી (સરસ્વતી)
  7. વિપાશા (બિયાસ)

મહાકાવ્યો

  • રામાયણ : સંકલનકર્તા (રચયિતા) : વાલ્મિકી ઋષિ
  • સાત કાંડમાં વિભાજીત છે. બાલકાંડ, અયોધ્યાકાંડ અરણ્યકાંડ, કિષ્કિંધાકાંડ, લંકાકાંડ, સુંદરકાંડ, ઉત્તરકાંડ.
  • મહાભારત : સંકલનકર્તા (રચયિતા) : મહર્ષિ વેદવ્યાસ (કૃષ્ણ દ્વૈપાયન)
  • શરૂઆતમાં નામ ‘જય’ સંહિતા હતું. હાલમાં શ્લોકોની સંખ્યા 1 લાખ છે તેથી તેને ‘શતસહસ્ત્ર સંહિતા’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. 18 પર્વમાં વિભાજીત છે. ભીષ્મપર્વમાંથી ગીતા લેવામાં આવી.

ऋग्‍वैदिककालीन देवता

   देवता                 संबंध
इंद्रयुद्ध का नेता और वर्षा का देवता
अग्निदेवता और मनुष्‍य के बीच मध्‍यस्‍थ
वरुणपृथ्‍वी और सूर्य के निर्माता,समुद्र का देवता,विश्‍व के नियामक एवं शासक,सत्‍य का प्रतीक,ऋ‍तु परिवर्तन एवं दिन-रात का कर्ता
द्यौआकाश का देवता (सबसे प्राचीन)
सोमवनस्‍पति देवता
उषाप्रगति एवं उत्‍थान देवता
आश्विनविपत्तियों को हरनेवाले देवता
पूषनपशुओं का देवता
विष्‍णुविश्‍व के संरक्षक और पालनकर्ता
मरुतआंधी-तूफान का देवता

ऋग्वेदकालीन नदियां

प्राचीन नामआधुनिक नामप्राचीन नामआधुनिक नाम
क्रुमुकुर्रमविपाशाव्यास
कुभाकाबुलदृषद्वतीघघर
मित्रताझेलमगोमतीकोमल
असिक्नीचुनिवसुवस्तुस्वात
 प्रुशनीराविशुषोमसोहन
शतुद्रीसतलजमृद्व्रिद्धागुरुवर्मन

Click Here To Download