ઔરંગઝેબનો ઇતિહાસ

By | April 27, 2019

ઔરંગઝેબનો ઇતિહાસ

ઔરંગઝેબનો ઇતિહાસ

ઔરંગઝેબનો ઇતિહાસ

पूरा नाम अबुल मुजफ्फर मुहीउद्दीन औरंगजेब आलमगीर. Aurangzeb – Alamgir
जन्मस्थान  दाहोद (गुजरात)
पिता  शाहजहां
माता मूमताज महल
विवाह बेगम नवाब बाई, औरंगाबादी महल, उदयपुरी महल, झैनाबदी महल

औरंगजेब का इतिहास –

औरंगजेब का जन्म गुजरात के दाहोद गाव में हुआ। शाह जहाँ और मूमताज महल के वो तीसरे बेटे थे। 26 फेब्रुअरी 1628 में जब शाहजहा ने लिखित तौर पर ये बताया की औरंगजेब ही उनके तख़्त के काबिल है। इसके बाद औरंगजेब को बाहर युद्ध विद्या सिखने भेजा गया, और युद्ध कला में निपुण होने के बाद वे फिर से अपने परिवार के साथ रहने लगे।

शाह जहाँ जब बूढ़े होकर बीमार हो गये तो औरंगजेब – Aurangzeb ने उन्हें कैद में डाला। कुछ इतिहास

शाह जहाँ ताजमहल पर पूरा मुग़ल ख़जाना खर्च कर रहें थे इसीलिए उन्हें कैद में डाला गया। शाहजहां की मौत कैदखाने में हुई। इस तरह वे हिन्दुस्तान के एकछत्र सम्राट बन गये।

औरंगजेब के पूर्वज अकबर, बाबर आदी शासकों ने भारत को जो समृध्दि प्रदान की थी, औरंगजेब ने उसमें वृध्दि तो अवश्य की परन्तु अपने कट्टरपन तथा अपने पिता और भाइयों के प्रति दुर्व्यवहार के कारण उन्हें देश की जनता का विरोध भी मोल लेना पड़ा।

उन्होंने हिन्दुओं पर जजिया कर लगाया। वैसे नैतिक रूप से वे अच्छे चरित्र के व्यक्ति थे। वे टोपियां सीकर और कुरान की आयतें लिखकर अपना खर्चा चलाते थे। उन्होंने राज्य-विस्तार के लिए अनेक बड़ी-बड़ी लड़ाईयां लड़ीं।

उनका शासन 1658 से लेकर उनकी मृत्यु 1707 तक चला। उन्होंने 48 साल तक अपना शासन स्थापीत रखा।

औरंगजेब का राज्य बहोत ही विस्तृत था इस वजह से उस समय मुघल साम्राज्य सबसे विशाल और शक्तिशाली साम्राज्य माना जाता था। औरंगजेब के पुरे जीवन में उसने अपना राज्य दक्षिण में 3.5 लाख किलोमीटर तक विस्तृत किया और जिसमे 150-200 लाख लोग उसके राज्य में रहने लगे थे।

जब मुघल साम्राज्य युद्ध कर रहा था तभी अचानक एक लड़ाकू हाती ने उनके शरीर पर प्रहार किया, जिससे उन्हें कई दिनों तक चोटिल रहने के बाद भी वे युद्ध में लड़ते रहे, युद्ध का लगभग पूरा क्षेत्र हतियो से भरा पड़ा था और लड़ते-लड़ते ही अंत में उन्हें मृत्यु प्राप्त हुई। और उनकी इसी बहादुरी से प्रेरित होकर उन्हें बहादुर का शीर्षक दिया गया।

अंतिम युद्ध में कमजोर पड़ने के बाद भी उन्होंने हार नहीं मानी थी। वे मुघल साम्राज्य के एक निडर योद्धा थे। उनका हमेशा से ऐसा मानना था की अगर आप बिना लड़ेही शत्रु की ताकत देखकर ही हार मान लेते हो तो फिर आपसे बुरा कोई नहीं।

इसमें संदेह नहीं कि औरंगजेब मुगल सल्तनत के महान सम्राट थे और उनका समय मुग़ल-साम्राज्य की समृध्दि की समृध्दि का स्वर्णिम युग था।

उनकी मृत्यु के 15-16 वर्ष बाद ही मुगल-साम्राज्य का सितारा डूब गया। बाबर के खानदान के इस अंतिम मुगल सम्राट The last Mughal को अनेक कारणों से याद किया जाता है। बाबर जहां भारत में मुगल-साम्राज्य के संस्थापक थे, वहां औरंगजेब मुगल-साम्राज्य की समाप्ति का कारण बने।

औरंगज़ेब के निर्माण:

  1. औरंगज़ेब नेलाहौर की बादशाही मस्जिद बनवाई थी।
  2. 1678 ई. में औरंगज़ेब ने अपनी पत्नी रबिया दुर्रानी की स्मृति में बीबी का मक़बरा बनवाया।
  3. औरंगज़ेब ने दिल्ली के लाल क़िले में मोती मस्जिद बनवाई थी।

औरंगजेब इतिहास के सबसे सशक्त और शक्तिशाली राजा माने जाते थे। उन्होंने पुरे भारत को अपने साम्राज्य में शामिल करने की कोशिश की।

પૂરૂ નામઅબુલ મુજફર મુહુદ્દીન ઔરંગજેબ આલમગીર Aurangzeb – Alamgir
જન્મ સ્થળદાહોદ (ગુજરાત)
પિતાશાહજહા
માતામુમતાઝ મહેલ
વિવાહબેગમ નવાબ બા, ઔરંગાબાદી મહેલ ઉદયપુરી મહેલ, ઝૈનાબાદી પેલેસ

ઔરંગઝેબનો ઇતિહાસ –

ઔરંગઝેબનો જન્મ ગુજરાતના દાહોદ ગામમાં થયો હતો. તેઓ શાહજહાં અને મુમતાઝ મહેલના ત્રીજા પુત્ર હતા. 26 ફેબ્રુઆરી 1628 ના રોજ, જ્યારે શાહજહાંએ લખ્યું હતું કે ઔરંગઝેબ તેના પટ્ટા માટે સમર્થ હતા. આ ઔરંગઝેબને યુદ્ધ જ્ઞાન શીખવવા માટે મોકલવામાં આવ્યા પછી, અને યુદ્ધના મુખ્ય હોવાના પછી, તેણે ફરી પોતાના પરિવાર સાથે રહેવાનું શરૂ કર્યું.

જ્યારે શાહજહાં વૃદ્ધ થયા પછી બીમાર પડી, ઔરંગજેબે તેને જેલમાં મુક્યો. કેટલાક ઇતિહાસ

શાહજહાં સમગ્ર મુઘલ ટ્રેઝરીને તાજમહલ પર ખર્ચ કરી રહ્યા હતા જેથી તેને કેદ કરવામાં આવે. જેલમાં શાહજહાંની હત્યા થઈ. આ રીતે તેઓ ભારતના રાજા બન્યા.

ઔરંગઝેબના પિતા અકબર બાબર ટેવાયેલા રાજાઓએ ભારતમાં જે સમૃદ્ધિ પૂરી પાડે છે ઔરંગઝેબ જણાવ્યું હતું કે વૃદ્ધિમાં થવું જોઈએ, પરંતુ તેમના ઝનૂન ખરીદી અને તેમના પિતા અને ભાઇઓ ગેરવર્તન કારણે દેશમાં જાહેર પ્રતિકાર હતી.

તેઓએ હિન્દુઓ પર જિજિયા કર લીધો. તે રીતે, તે નૈતિક રીતે સારા વ્યક્તિ હતા. તેઓ કેપ અને કુરાનના ટોપીઓ લખીને તેમનો પૈસા ખર્ચતા હતા. રાજ્યના વિસ્તરણ માટે તેઓએ ઘણી મોટી લડાઇ લડયા.

તેનું શાસન 1658 થી 1707 સુધી તેની મૃત્યુ સુધી હતું. તેમણે 48 વર્ષ સુધી તેમનો શાસન રાખ્યો.

ઔરંગઝેબનું રાજ્ય ખૂબ વિસ્તૃત હતું કારણ કે મુઘલ સામ્રાજ્ય તે સમયે સૌથી મોટું અને શક્તિશાળી સામ્રાજ્ય માનવામાં આવતું હતું. ઔરંગઝેબના આજીવન દરમ્યાન, તેમણે દક્ષિણમાં 3.5 લાખ કિલોમીટર સુધીનો વિસ્તાર વિસ્તાર્યો હતો, જેમાં 150-200 લાખ લોકો તેમના રાજ્યમાં રહેતા હતા.

જ્યારે મુઘલ સામ્રાજ્ય લડાઇ કરતો હતો, ત્યારે અચાનક એક સૈનિકએ તેના શરીરને આક્રમણ પર લીધો, જેના કારણે તે ઘણા દિવસો સુધી ઇજાગ્રસ્ત થયો, તેણે યુદ્ધમાં લડાઈ ચાલુ રાખી, યુદ્ધનો સમગ્ર વિસ્તાર શસ્ત્રો અને લડાઈથી ભરાયો. અંતે તે મૃત્યુ પામ્યો તેમની બહાદુરીથી પ્રેરિત, તેમને બહાદુરનું શિર્ષક આપવામાં આવ્યું.

અંતિમ યુદ્ધની નબળી પડી હોવા છતાં, તેણે હાર સ્વીકારી ન હતી. તે મુઘલ સામ્રાજ્યનો નિર્ભય યોદ્ધા હતો. તે હંમેશાં માનતો હતો કે દુશ્મનની તાકાત સામે લડ્યા વિના તમે લડશો નહીં, તો પછી તમને કોઈ નુકસાન નહીં થાય.

તેમના મૃત્યુના 15-16 વર્ષ પછી મુઘલ સામ્રાજ્યનો તારો ડૂબી ગયો હતો. આ છેલ્લા મુઘલ સમ્રાટ, બાબરના પરિવારના છેલ્લા મુઘલને અનેક કારણોસર યાદ કરવામાં આવે છે. જ્યારે બાબર ભારતમાં મુઘલ સામ્રાજ્યના સ્થાપક હતા, ત્યારે ઔરંગઝેબ મુઘલ સામ્રાજ્યના અંત માટેનું કારણ બન્યું.

ઔરંગઝેબની ઇમારતો:

  1. ઔરંગઝેબ નાલ્હોરના રાજા મસ્જિદનું નિર્માણ કરી રહ્યું હતું.
  2. 1678 એડીમાં, ઔરંગજેબે તેની પત્ની રબીયા દુર્રાનીની યાદમાં બિબીનું મકબરો બનાવ્યું હતું.
  3. ઔરંગજેબે દિલ્હીના લાલ કિલ્લામાં મોતી મસ્જિદનું નિર્માણ કર્યું